Yalova’nın Çınarcık ilçesine bağlı Kocadere köyünde, bundan tam 105 yıl önce Yunan askerleri ile Rum ve Ermeni çeteleri tarafından katledilen 830 masum vatandaş, düzenlenen törenle anıldı.

29 Nisan 1921’de yaşanan ve tarihe “Kocadere Katliamı” olarak geçen insanlık suçunun 105. yıl dönümünde, şehitler Kocadere Şehitlik Anıtı önünde saygı ve rahmetle yâd edildi. Anma programı, Kocadere İlkokulu önünde başlayan kortej yürüyüşüyle başladı. Öğrenciler, gaziler ve vatandaşların katıldığı yürüyüşün ardından Kocadere Şehitlik Anıtı’nda resmî tören düzenlendi. Törende anıta çelenk sunuldu, saygı duruşunda bulunuldu ve İstiklal Marşı okundu.

“BU BİR CEPHE SAVAŞI DEĞİLDİ”

Törende konuşan Kocadere Köyü Muhtarı Volkan Varol, 105 yıl önce yaşananların bir savaş değil, doğrudan bir soykırım olduğunu vurguladı. Varol, şu ifadeleri kullandı

“Kocadere ve Şenköy halkından 830 masum insan, Bekir Onbaşı’nın evinde yakılarak ve bir kısmı da denizde boğularak katledildi. Burada yaşanan bir cephe savaşı değildir. Kadın, ihtiyar, çocuk demeden savunmasız masum insanlara yapılan bir soykırımdı. Bu, insanlık dışı bir vahşettir.”

Muhtar Varol, vatanın her karışının şehit kanlarıyla sulandığını belirterek, “Şanlı tarihimizde olduğu gibi bugün de vatanımızı bölmek isteyen hainlerin karşısında dimdik duracağız. Kutsal emanetimize canımız pahasına sahip çıkacağız” dedi.

VALİ USTA “BU TOPRAKLAR BÜYÜK FEDAKARLIKLARIN BEDELİDİR”

Yunan işgal kuvvetleri ile Rum ve Ermeni çetelerinin 29 Nisan 1921’de düzenlediği Kocadere Katliamı’nda şehit edilen 830 vatandaş, 105. yıl dönümünde törenle anıldı.

Kocadere Şehitlik Anıtı’nda düzenlenen törende konuşan Yalova Valisi Ahmet Hamdi Usta, katliamın sistematik olduğunu vurguladı “30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Anlaşması’nın 7. maddesi gösterilerek 15 Eylül 1920’de Yalova işgal edildi. 24 Nisan 1921’de 300 kişilik Yunan birliği, Ermeni ve Rum çeteleriyle birlikte katliam başlattı. 29 Nisan’da silahları elinden alınan masum insanlar, Bekir Çavuş’un evinde toplanarak ateşe verildi. Kaçmaya çalışanlar kurşunlandı. Sonuç: 830 şehit.”

Vali Usta, yaşananların bir köy katliamı değil, soykırım olduğunu belirterek, “Kocadere o gün insanlık vicdanının da ateşe verildiği yerdir. Geçmişini unutan milletler geleceğini inşa edemez. Bu acıları kinle değil ibretle hatırlamalıyız” dedi.

Usta, gençlere seslenerek, “Bu topraklar size büyük bedellerle emanet edilmiştir. Beklentimiz; çok çalışmanız, bilimi, ahlakı ve vatan sevgisini rehber edinmenizdir” ifadelerini kullandı.

Törene vali, kaymakam, belediye başkanları, protokol üyeleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

TÖRENE YOĞUN KATILIM

Kocadere’deki anma törenine Yalova Valisi Ahmet Hamdi Usta, Çınarcık Kaymakamı Oğuzhan Erdi Atak, Çınarcık Belediye Başkanı Avni Kurt, İl Jandarma Komutanı Albay Ercan Altın, İl Emniyet Müdürü Yılmaz Delen, siyasi parti temsilcileri, ilçe belediye başkanları, kurum müdürleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Törenin ardından Kocadere Merkez Camii’nde şehitler için mevlit-i şerif okutuldu ve dualar edildi. Katılımcılar, şehitlik alanını gezerek duvar yazılarını inceledi.

KATLİAM 29 NİSAN 1921’DE YAŞANDI

Kurtuluş Savaşı yıllarında Yalova ve çevresini işgal eden Yunan kuvvetleri, Rum ve Ermeni çeteleriyle işbirliği yaparak bölgedeki Türk halkına yönelik sistematik bir katliam politikası uyguladı. 29 Nisan 1921’de Yukarı Kocadere (Şenköy) ve Aşağı Kocadere halkı, Bekir Onbaşı’ya ait iki katlı ahşap binada diri diri yakıldı. Kaçmaya çalışanlar ise kurşunlanarak öldürüldü.

Şenköy halkından gemilere bindirilenler ise açık denizde batırılarak boğuldu. Toplamda 830 kişinin hayatını kaybettiği katliam, bölgede yaşanan en büyük insanlık suçlarından biri olarak tarihe geçti.

ŞEHİTLİK 1970’TE YAPILDI

Kocadere Şehitliği, 1970 yılında dönemin Kaymakamı İskender Saltoğlu ile Türkiye Şehitlikleri İmar Cemiyeti’nin gayretleriyle, katliamın merkezi olan Bekir Onbaşı’nın evinin bulunduğu alanda inşa edildi. Şehitlik, halen bölgenin en önemli milli değerleri arasında kabul ediliyor.

BÖLGEDEKİ DEMOGRAFİK DEĞİŞİM

Katliamların ardından bölgede büyük bir demografik değişim yaşandı. Yaptıkları vahşetin hesabının sorulacağını bilen Ermeniler, Yalova ve çevresini kendi istekleriyle terk ederek ağırlıklı olarak Avrupa’ya ve İstanbul’a göç etti. Yalova’nın batısındaki Rum köylerinden bir kısmı mübadeleyi beklemeden Yunanistan’a kaçarken, Yalova’ya yakın Rum köyleri 1924 mübadelesine kadar bölgede güven içinde yaşamaya devam etti.

Devlet kayıtları, katliam sonrası 3 yıl boyunca Türk halkının Rum azınlıktan tek bir kişiye zarar vermediğini göstermektedir.