Bugun...

ABD’nin ASYA-PASİFİK Politikasının Yansımaları

Son dönemde Rusya’nın izlediği imparatorluk stratejisi, yani “yayılmacı” politika anlayışı başta ABD olmak üzere Batılı ülkelerde tedirginliğe sebep oldu.

Tarih: 26-04-2014 22:21

ABD’nin ASYA-PASİFİK Politikasının Yansımaları

ABD’nin dış politika stratejilerinde önemli yere sahip “Asya-Pasifik” politikası, Rusya’nın
bölgede kendi kontrolünde oluşturmak istediği düzene karşı tedbir niteliği taşırken, diğer
taraftan Kuzey Kore-Çin ekseninde meydana gelebilecek küresel tehdidin önlenmesi adına somut adımlarla yürütülmesi gerekmektedir.

Özellikle enerji nakil hatlarının güvenliği, uyuşturucu ticareti, nükleer faaliyetler ve terör gibi meseleler Washington’un dikkatini yoğunlaştırdığı önemli başlıklardır.

Rusya imparatorluk stratejisine geri dönüyor.

Son dönemde Rusya’nın izlediği imparatorluk stratejisi, yani “yayılmacı” politika anlayışı
başta ABD olmak üzere Batılı ülkelerde tedirginliğe sebep oldu. Ukrayna olaylarının
ardından Kırım’ın ilhakıyla Moskova yönetiminin diğer ülkelerdeki Rus azınlığın haklarını
koruyacaklarına yönelik açıklamalarda bulunması, Rusya’nın yayılmacı siyasetine devam
edeceğinin sinyali niteliğindeydi. Bu ülkelerin arasında ilk sırayı Moldova ve Kazakistan
alıyor.

Dolayısıyla Rusya’nın izlediği “imparatorluk vizyonu” Amerika’yı, Rusya çevresinde yer
alan stratejik ortaklık içinde olduğu ülkelerle daha fazla diyalog kurmaya zorunluluğunda
bıraktı. ABD Başkanı Obama’nın son Asya ziyareti de bu amaca dönük Amerikan prestijinin kaybını önlemeye yönelik değerlendirilebilir.

Japonya’nın güvenebileceği tek ülke ABD.
ABD’nin İkinci Dünya Savaşı sonrası müttefiki olan Japonya, Başkan Obama’yı ağırlayan
ilk ülke oldu. Japonya’nın Çin ve Kuzey Kore ile olan statüsü ve ulusal güvenliği ABD’nin
Asya-Pasifik politikası bağlamında son derece kritik. Bilhassa Kuzey Kore nükleer
denemelerine devam ederken en yüksek tehdit altındaki ülkelerden olan Japonya’nın
güvenebileceği tek ülke ABD’dir.

ABD’nin istikrarlı Asya politikası çok yönlü kurumlar tesis edebilmesine bağlı.

Demek oluyor ki, içinde bulunduğumuz zamanı son gelişmelerle birlikte “Yeni Soğuk Savaş Dönemi” olarak adlandırmamız pekte yanlış sayılmaz. Bunun en büyük emarelerinden biri daha öncede üzerinde durulan Ukrayna olayları ve Kırım’ın ilhakı sonrası Rusya’nın tavrı.

Örneğin, Ukrayna meselesi vesilesiyle Rusya ile Çin arasında stratejik diyalogun tazelenme sürecide başlamış oldu. Böylelikle Çin, ABD’nin Asya politikasına karşı Rusya kartını her an ortaya koyabilme avantajına da sahip olmuş oldu. Buna karşılık Washington yönetimi de Asya’da çok yönlü kurumlar tesis ederek Asya politikasını sağlam temellere oturtmak istiyor.

Asya’da NATO tipi bir örgütlenme mümkün mü?

Aslında başta Rusya olmak üzere Asyalı devletlerin ortak amacı coğrafyada NATO tarzı
örgütlenmeyi tesis edebilmek. Rusya bunu “Avrasya Birliği” projesiyle hayata geçirmek
istese de tüm Asyalı ülkeleri ortak güvenlik paydasında birleştirmek şu an için oldukça
zor. Çünkü bölge ülkelerinin tehdit algısı dinamik ve değişken. NATO tipi bir örgütlemeye
sahip olabilmek için öncelikle bölgede güçlü kolektif güvenlik ağı oluşturulmalı ve mümkün olduğunca bütün ülkelerin yeterli oranda ortak tehdit algısı içinde olması gerekir.

Başkan Obama son görev döneminde Asya-Pasifik politikasını uzun vadede fayda sağlayacak şekilde sürekli kılmak istiyor. Elbette bu amacın altında yatan en büyük neden Rus-Çin ittifakının çemberini daraltmak. Bunu “yumuşak güç” kullanarak gerçekleştirmek en mantıklı yol fakat Rusya’nın 19. yüzyıl söylemlerini 21. yüzyıla taşıyarak “imparatorluk stratejisine” dönmesi ABD’yi kınama ve bilindik ekonomik yaptırımlardan ötesine sürükler mi onu da hep birlikte göreceğiz.

Haftanın Sözü: “Kendini yönet, dünyayı yönetecek gücü bulursun.”

Platon

Yedi Tepe Üniversitesi Araştırma Görevlisi
Furkan Kaya